Zeegrasvelden behoren tot de meest waardevolle ecosystemen in onze zeeën. Ze slaan koolstof op, stabiliseren de zeebodem, verbeteren de waterkwaliteit en bieden schuil- en kraamgebieden voor talloze mariene soorten. Toch zijn deze onderwaterlandschappen in Europa de afgelopen eeuw sterk achteruitgegaan. Het herstel ervan is langzaam, complex en arbeidsintensief, maar het is werk dat blijvende impact oplevert.
Het afgelopen jaar bereikte de Sea Ranger Service meerdere belangrijke mijlpalen op het gebied van zeegrasherstel, waarbij praktijkgericht veldwerk werd gecombineerd met internationale samenwerking en wetenschappelijke experimenten.
Van zaad tot levend zeegrasveld
Het afgelopen jaar werden 11.679 zeegrasplanten zorgvuldig getransplanteerd met steun van Nederlandse, Britse en alumni Sea Rangers. Daarmee komt het totaal sinds 2023 op 20.686 geplante eenheden. Deze planten stabiliseren de zeebodem en breiden zich in de loop van de tijd op natuurlijke wijze uit. Ze zijn aangeplant op 20 verschillende herstellocaties (Oosterschelde, Nederland – 3 locaties; Bassin d’Arcachon, Frankrijk – 13 locaties; en Étang de Berre, Frankrijk – 4 locaties).
Ook zaad gebaseerd herstel speelde een cruciale rol. Sea Rangers verzamelden 196.900 zeegraszaden in vijf verschillende landen. Daarmee werd niet alleen de genetische diversiteit vergroot, maar ook het herstel over landsgrenzen heen versterkt. Elk verzameld zaadje is een kleine investering in langdurig ecosystemen herstel.
Een levend laboratorium in de Oosterschelde, Nederland
In de Oosterschelde is zeegrasherstel uitgegroeid tot een centrum van samenwerking. Op één locatie worden zes verschillende herstelmethoden naast elkaar getest om te bepalen wat het beste werkt. Deze gedeelde proeflocatie laat de gezamenlijke inspanning van het Seagrass Consortium zien: waarin uitvoerende partijen en onderzoekers samenwerken om methoden te vergelijken, sneller te leren en herstel resultaten te verbeteren.
Monitoring op schaal
Het aanplanten van zeegras is slechts een deel van de uitdaging. Om te begrijpen hoe de planten en kiemplanten zich in de loop van de tijd ontwikkelen, is consistentie en langdurige monitoring noodzakelijk. Alleen zo kan worden vastgesteld welke locaties en methoden geschikt zijn.
Daarom worden naast traditionele methoden ook nieuwe monitoringstechnieken verkend. Technologieën zoals drones en autonome onderwatervoertuigen (AUV’s) worden onderzocht om grootschalige monitoring te ondersteunen. Ze bieden nieuwe mogelijkheden om groei, dichtheid en weerbaarheid in de toekomst efficiënter te volgen.
Het herstel zichtbaar maken voor het publiek
Zeegrasherstel vindt niet langer buiten het zicht plaats. Via Sumthing kan het publiek het werk nu van dichtbij volgen en actief bijdragen aan het herstel. Van het verzamelen van zaden tot het terugkeren van zeegrasvelden; het maakt grootschalig natuurherstel tastbaarder en meer gedeeld.
Zeegrasherstel wordt gemeten in seizoenen in plaats van weken, en in ecosystemen in plaats van losse locaties. Deze mijlpalen weerspiegelen gestage vooruitgang, gebouwd op samenwerking, wetenschap en doorzettingsvermogen. Naarmate de monitoring doorgaat en de herstelgebieden zich verder ontwikkelen, zal de impact van dit werk blijven groeien — onder het wateroppervlak en ver daarbuiten.
